Co to jest list zastawny

List zastawny, którego europejska tradycja sięga XVIII wieku, to instrument obecny na polskim rynku kapitałowym od 2000 roku. Jest to papier dłużny emitowany wyłącznie przez banki hipoteczne, którego podstawę emisji i zabezpieczenie stanowią wierzytelności banku z tytułu udzielonych przez  niego  kredytów, wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych.

Wyróżnia się 2 rodzaje listów zastawnych:

• hipoteczne listy zastawne, których podstawę (zabezpieczenie) emisji stanowią wierzytelności z tytułu kredytów zabezpieczonych hipotekami
• publiczne listy zastawne, których podstawę (zabezpieczenie) emisji stanowią wierzytelności z tytułu kredytów udzielonych sektorowi publicznemu lub posiadających poręczenie podmiotów tego sektora, w tym:
  - kredytów udzielonych jednostkom samorządu terytorialnego lub kredytów   zabezpieczonych gwarancją lub poręczeniem jst
  - kredytów objętych gwarancją lub poręczeniem NBP, Europejskiego Banku Centralnego, rządów lub banków centralnych państw członkowskich Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat, oraz gwarancją lub poręczeniem Skarbu Państwa
  - kredytów udzielonych wyżej wymienionym podmiotom

Bezpieczeństwo inwestycji w listy zastawne
Listy zastawne są instrumentem finansowym o niskim ryzyku inwestycyjnym, wynikającym z ustawowych wymogów wielostopniowego zabezpieczenia ich emisji i obrotu przez emitenta. Do głównych czynników ograniczających do minimum ryzyko inwestycji w tego typu papiery należą:

• zawężenie zakresu czynności banku hipotecznego, wskutek czego środki pieniężne pochodzące z emisji listów zastawnych finansują głównie akcję kredytową.
• konserwatywna polityka wyceny nieruchomości, stanowiących ich zabezpieczenie
• nadzorcza rola niezależnych powierników, działających przy bankach hipotecznych a powoływanych przez KNF. Kontrolują oni przede wszystkim prawidłowość wpisów do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych, zgodność ustalania wartości bankowo-hipotecznej nieruchomości z regulaminem wyceny nieruchomości zatwierdzonym przez KNF oraz zgodność zabezpieczenia znajdujących się w obrocie listów zastawnych z wymogami Ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych.

Forma listów zastawnych
Listy zastawne mogą być emitowane w formie materialnej lub zdematerializowanej, ale w praktyce dominuje forma zapisu komputerowego. Papiery emitowane w formie materialnej są przechowywane przez inwestorów w depozycie u tzw. depozytariusza emisji.

Świadczenia pieniężne i okres wykupu
Całość świadczeń pieniężnych polega na wypłacie odsetek i wykupie listów zastawnych w sposób i w terminach określonych w warunkach emisji. Odsetki są wypłacane na bazie stałej lub zmiennej stopy procentowej, w terminach zaznaczonych na kuponach odsetkowych dołączonych do listu zastawnego. Częstotliwość płatności odsetek ustalana jest dla każdej emisji indywidualnie.
Zapadalność listów zastawnych do tej pory wyemitowanych przez BRE Bank Hipoteczny S.A. wynosi od 2,5 do 7 lat. Głównym celem bankowości hipotecznej jest pozyskanie długoterminowego kapitału dla finansowania nieruchomości, dlatego są to papiery o pierwotnie długim okresie wykupu. Dla inwestorów ważne jest to, że przy aktywnym rynku wtórnym mogą upłynnić swoją inwestycję i sprzedać listy niezależnie od tego, kiedy przypada termin ich zapadalności. Możliwość taką zapewnia tzw. market maker, czyli bank tworzący rynek pierwotny i wtórny, którym w przypadku BRE Banku Hipotecznego jest BRE Bank.